ការប្រើប្រាស់ទឹកដោយសន្សំសំចៃ

2020-09-01 12:49:52 / KHEM Srors

Photo from Confectionery News


ទឹកគឺជាអំ​ណោ​​​​យដ៏វិសេសវិសាលពីធម្មជាតិ ដែលបានផ្តល់ចំពោះជីវិតទាំងអស់នៅលើផែនដីទឹកបានដើរតួនាទីគ្រឹះ ក្នុងការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិនីមួយៗ។ គ្រ​​ប់សកម្មភាពទាំងអស់ក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកយើ​ង ទាំងនៅកន្លែងការងារ ផ្ទះសម្បែង កសិកម្ម ឧ​​​ស្សា​​ហកម្មជាដើមសុទ្ធតែត្រូ​​វការទឹកក្នុងរាងកាយរបស់មនុស្សស​​ត្វ មា​នបរិមាណទឹករហូតដល់ទៅពីរភាគបីឯណោះ។


ផ្អែកតាមស្ថាប័នស្រាវជ្រាវមួយរបស់អាមេរិកឈ្មោះU.S. Geological Survey បានបង្ហាញរបាយការណ៍របស់ខ្លួន និងដែលត្រូវបានយកមកចុះផ្សាយដោយគេហទំព័រ livescience.com កាលពីថ្ងៃទី៩ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១០ កន្លងទៅនេះថា លើផែនដីយើងនេះមានប្រមាណជា៩៧%ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយដែនទឹក(ទឹកសមុទ្រ)។  ចំណែកឯទឹកសាបដែលមានមិនដល់៣%ផងនោះវិញមានប្រមាណជា៧០% នៃទឹកនោះស្ថិតនៅក្នុងផ្ទាំងទឹកកក។ មានប្រទេសចំនួន៦ដែលត្រូវបានចាត់ទុក ថាមានប្រភពទឹកស្អាតសម្រាប់ប្រើប្រាស់ និងផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការនានា រួមមានប្រទេស ប្រេស៊ីល កាណាដា ឥណ្ឌូនេស៊ី រុស្ស៊ី  ចិន និង កូឡុំបៀ។ ទឹកស្អាតក្នុងពិភពលោកមានត្រឹមតែ ២,% ប៉ុណ្ណោះ ហើយទឹកដែលអាចប្រើប្រាស់បានមានត្រឹមតែប្រហែលជា១%។ សព្វថ្ងៃនេះ បរិមាណទឹកសាបប្រមាណ០,០០៧% អាចចឹញ្ចឹមមនុស្សបានប្រមាណជា៦,៨ពាន់លាននាក់។ នេះបើផ្អែកតាម Nationalgeographic.com


ទោះបី​ជា​ផែ​នដីមានបរិមាណទឹកសាប និងទឹកប្រៃច្រើនបែបនេះក៏ដោយ ក៏សព្វថ្ងៃនេះការខ្វះទឹកសាបស្អាតប្រើប្រាស់បែរជា​​កើតមា​​ននៅតាមតំបន់ជាច្រើនលើពិភពលោកទៅវិញ ជាពិសេសនៅតំបន់អាហ្រ្វិក ការខ្វះខាតទឹ​កបានក្លាយជា​​បញ្ហាប្រឈមប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេទៅហើយផ្អែកតាម cfr.org ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៦កន្លងទៅបង្ហាញថា ប្រជាជនអាហ្រ្វិក៦៤%ប្រើប្រាស់ទឹកមានកំណត់។ ផ្ទៃដីដាំដុះនៅអាហ្វ្រិកប្រមាណជា៤០%ខ្វះខាតទឹកស្រោចស្រពជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចំណែកឯប្រជាជនប្រមាណជា២៥%ពុំមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់​គ្រប់គ្រាន់ឡើយ។


ទន្ទឹមគ្នានេះ ប្រទេសដែលមានទឹកស្អាតប្រើប្រាស់គ្រ​ប់​គ្រា​ន់មួយចំនួនទំ​​នងជាមិនទាន់យល់ដឹងច្បាស់ពីសារៈសំខាន់នៃទឹកនៅឡើយ ហើយពួកគេក៏មិនធ្លាប់ដែលប្រ​ឈ​មនឹងការខ្វះទឹកប្រើ​ប្រាស់  ទើបពួកគេប្រើប្រាស់ទឹកដែលពួកគេមានយ៉ាងខ្ជះខ្ជាយជារៀងរាល់ថ្ងៃ ក្នុ​ង​​ស​ក​ម្មភាពខ្លះ​​ៗដែលមិនចាំបាច់ទាល់តែសោះ


ថ្វីត្បិតថាទឹកគ្របដណ្ដប់ភាគច្រើន លើផ្ទៃពិភពលោកក៏ពិតមែន ប៉ុន្ដែទឹកសាបមានប្រហែលតែប្រ​មា​​ណជាជាង២%ឬតិចជាងនេះប៉ុណ្ណោះ។ កង្វះទឹកសាបប្រើប្រា​ស់​​កំពុងតែកើតមានទាំងបច្ចុប្បន្ន និងបន្ដ​កា​ន់តែធ្ងន់ធ្ងរទៅៗនាអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ ហើយបញ្ហានេះត្រូ​វបានលើកឡើ​ងជាប្រធានបទនៃការពិ​ភា​ក្សា​ជាបន្ដបន្ទាប់ ដើម្បីឱ្យរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសនីមួយៗចាត់វិធានការណ៍ក្នុងការប្រើប្រាស់គោលនយោបាយទឹកប្រកបដោយនិរន្តភាព ដើម្បីការពារការជួបប្រទះនូវប្រឈមក្នុងថ្ងៃអនាគត។


ដោយឡែក កិច្ចប្រជុំនានាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការអាស្រ័យផលទឹក ក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងស្ទើរជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយប្រទេសដែលនៅជាប់ដងទន្លេមេគង្គ។ ប្រជាជនចំនួន៦០លាននាក់ កំពុងតែរស់នៅនិងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីទន្លេនេះ។ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា មានប្រជាជនប្រមាណជា៤០%កំពុងតែអាស្រ័យផលពីបឹងទន្លេសាប ក្នុងនោះទន្លេមេគង្គកម្ពុជា ក៏នឹងទទួលបានទឹកប្រមាណជា បីភាគបួន (៣/៤) ពីប្រទេសឡាវ សម្រាប់ប្រយោជន៍សហគមន៍ ដែលរស់នៅតាមដងទន្លេនោះ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍មួយមានចំណង ជើងថា The Mekong River and People’s livelihood


យើងមានប្រភពទឹកសា​ប​តិ​ចតួចស្រាប់ទៅហើយ ហើយយើ​ង​នៅត្រូវមកប្រឈមមុខនឹ​ងបញ្ហា​​ក​ង្វះទឹក ដោយសារតែឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាន នៃបញ្ហាប្រែ​ប្រួ​លអាកាសធាតុ(ការឡើងកម្ដៅភពផែនដី) និងគ្រោះមហន្តរា​យធម្មជាតិផ្សេ​ង​ៗមិ​​ន​ឈ​ប់ថែមទៀត ដែលការណ៍នេះកាន់តែសំ​លៀ​ង​បញ្ហានៃការខ្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ឲ្យ​កាន់តែស្រួ​​ច​ស្រា​​ល់​​ទៅ​ៗ​។


ផ្អែកតាម CDC បង្ហាញថា មនុស្សប្រមាណជា ៧៨០លាននាក់លើពិភពលោកយើងនេះ មិនទទួលបានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតគ្រប់គ្រាន់ឡើយ ហើយមនុស្សប្រមាណជា២,៥លាននាក់ ពុំទទួលបានអនាម័យប្រសើរឡើយ។ ទោះបីគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សរ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានដាក់ចេញដោយកំណត់ថា ត្រឹមឆ្នាំ ២០១៥ វិបត្តិកង្វះទឹកស្អាតប្រើប្រាស់ នឹងត្រូវលុបបំបាត់ឲ្យបានក្ដី ក៏ប៉ុន្តែបញ្ហាទាំងនេះ នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដដែល។ ប្រជាជនប្រមាណជា ៧៩០ លាននាក់ (ស្មើនឹង ១១% នៃចំនួនប្រជាជនក្នុងពិភពលោក) ពុំទទួលបានការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតឡើយ។ ចំណែកប្រជាជន ១,៨ លាននាក់ (ស្មើនឹង ២៥% នៃចំនួនប្រជាជនក្នុងពិភពលោក) កំពុងតែរស់នៅដោយគ្មានអនាម័យ។ បើតាម World Economic Forum បង្ហាញ ថាពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៩០ដល់ឆ្នាំ២០១២ តម្រូវការទឹកស្អាតមានការកើនឡើង ពីចន្លោះ ៧៦%ទៅ ៧៩% ឯណោះ។ ចំណែករបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) បានផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧កន្លងទៅបញ្ជាក់ថាមនុស្សប្រមាណ២,១ពាន់លាននាក់ក្នុងពិភពលោកពុំមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។


បញ្ហាកង្វះទឹកសាប មុខជានឹងកើតឡើង ខណៈពេលដែលចំនួនប្រជាជនកំពុងតែបន្ដកើនឡើង ទើបតម្រូវការទឹកក៏កើនឡើងដូចគ្នា ព្រមជាមួយនឹងកង្វះការការពារដែលប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ កំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនានាក្នុងលោក នាំឱ្យមានតម្រូវការទឹកកាន់តែខ្លាំង ទាំងក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម កសិកម្ម និងវិស័យផ្សេងទៀត ហើយវាក៏កំពុងតែធ្វើឱ្យមានការប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងទាំងបរិមាណ និងគុណភាពទឹកថែមទៀត។


វេលានេះយើងគួរតែចូលរួមគ្នា ចាត់វិធានការណ៍មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងកា​រប្រើប្រាស់ទឹកដោ​យ​ស​ន្សំ​​សំចៃ តាមដែលអាចធ្វើទៅបានហើយ។ ការសន្សំសំចៃទឹកតាមវិធីអភិរក្ស ជាវិធីល្អមួយ ដោយយើងរួមគ្នាប្រើប្រា​ស់​ទឹ​កដោ​​យ​សន្សំសំ​ចៃ និងរួមគ្នាការពារប្រភពទឹ​កសាបដែលមានស្រាប់ ដើម្បីបំពេ​ញ​ត​ម្រូវ​ការប្រើប្រាស់ទាំងពេ​​លប​ច្ចុ​ប្ប​ន្ន និងអ​នា​គត។ ដើម្បីធានាឲ្យ​មនុស្សជំនាន់ក្រោយ មានឱកា​ស​មានទឹ​កស្អាតប្រើប្រាស់ ដូ​​ចដែលយើងកំពុងតែមា​ន​ប្រើសព្វថ្ងៃនេះដែរ យើងគ្រប់គ្នាដែលជាមនុស្សជំ​នា​​​ន់នេះ ដែលនឹងក្លាយជាដូ​​ន​តាគេ​នាអនាគត ត្រូវតែចូ​លរួមគ្នាការពារប្រ​ភពទឹកដែលមានស្រាប់ ដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។ នេះជាកា​រ​ទទួលខុសត្រូវមួយរ​បស់​យើ​ង ដែលត្រូ​វធានានិ​រន្ដភាពនៃការប្រើប្រាស់ទឹ​ក ដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។


ប្រ​សិនបើយើងមិនចាត់វិ​ធានការណ៍ការពារ និ​ង​ទ​ប់​ស្កា​ត់ឲ្យបានទាន់ពេលវេ​លា និងមានប្រសិទ្ធភា​ព​ទេ នោះ​កង្វះទឹកសាបមុខជានឹ​ងក្លាយជាបញ្ហាប្រ​ឈ​មកា​​ន់​តែខ្លាំង នាអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខមិនខានឡើយ


ការមិនកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ ការមិនបំ​ផ្លា​ញដែនជំរកស​ត្វ​ព្រៃ ទាំងក្នុង និងលើទឹក ការមិនបង្ហូរសារជាតិពុលចូលក្នុងស្ទឹង បឹង ទ​ន្លេ​ជាដើម ជាវិធីដ៏​ល្អមួយ ក្នុងកា​រចូ​ល​រួមថែរក្សាប្រភពទឹកដែលមានស្រាប់។ រីឯក្នុងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងវិញ គប្បីប្រើប្រា​ស់ទឹកដោយសន្សំសំចៃ រួមទាំងការបោកគក់សម្លៀកបំពាក់ ការងូតទឹក ការប្រើ​ប្រា​ស់​​ក្នុ​ងប​ង្គ​​ន់អនាម័យ​ជាដើ​ម​។ ការចូលរួមគ្នាធ្វើបែបនេះ អាចជួយកាត់បន្ថយបរិមាណទឹកដែ​លប្រើផង ក៏​ដូចជា​កា​ត់​បន្ថយការចំណា​យប្រាក់កាសលើថ្លៃទឹកដែលប្រើប្រាស់ប្រចាំខែផងដែរ។


ថ្នាក់ដឹកនាំនៅតាមបណ្តារប្រទេសនីមួយៗ និងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនានា គួរតែបង្កើនស​ក​​ម្ម​ភាពរបស់ខ្លួនថែមមួយកម្រិតទៀត ក្នុងការបញ្ជ្រាបនូវការយល់ដឹងពីបញ្ហានេះ ទៅកាន់ប្រជាពលរដ្ឋ ដើ​ម្បី​​ឲ្យប្រជាពលរដ្ឋ បានយល់ដឹងកាន់តែទូលំទូលាយ ហើយចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការចេះ​ប្រើប្រាស់ទឹកដោយសន្សំសំចៃទាំងអស់គ្នា។


បញ្ហាទឹកមិនមែនជាបញ្ហាដាច់ដោយឡែ​ក​រ​​ប​ស់នរណាម្នាក់ ឬរបស់ប្រទេសណាមួ​យដាច់មុខឡើ​យ តែនេះជាបញ្ហាប្រឈមចំពោះមុខរបស់យើងទាំងអស់គ្នា ដែ​​លវា​ទាមទារឲ្យមានចូលរួមដោះស្រាយពីយើងគ្រប់ៗគ្នា​៕