ស្រីយោងប្រុស

2020-08-10 13:34:18 / KHEM Srors

Photo by Min An from Pexels


 

បុព្វបុរសខ្មែរយើងបានបន្សល់ទុកនូវពាក្យទំនៀម ជាកាព្យសុភាសិត និងពាក្យសំរាយជាច្រើន ទុកឲ្យ​កូនចៅជំនាន់ក្រោយ អាច​លើកយកមកធ្វើការពិភាក្សាវែកញែក ដែលវាអាចប្រើសម្រា​ប់ដាស់ស្មា​រតី​កូនចៅជំនាន់ក្រោយផង និង​សម្រាប់​បង្ហាញ​នូវ​បទពិសោធន៍​របស់​មនុស្ស​ជំនាន់មុ​ន ដែ​ល​​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោ​យ អាចលើកយកមកប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃបានផង។ យើងអាចស្វែងរកពា​ក្យទំ​នៀមបុរាណខ្មែ​រនា​នា ចេញពីរឿងល្បើក ពីច្បាប់ទូន្មាននានាដូចជាច្បាប់ស្រី ច្បាប់ប្រុស ពីរឿងប្រ​លោម​លោ​កនានា និ​ងពីសុ​ភា​សិ​តជាដើម។ ជា​ក់​ស្តែងមា​​នសុភាសិតមួយបានលើកឡើងថា “សំណា​បយោងដី ស្រីយោងប្រុ​ស​ ។ អត្ថបទខ្លីនេះ សូម​លើកយកត្រឹម ”ស្រីយោ​ងប្រុស” មកពិភាក្សាវែកញែកត្រឹមជ្រុងតូចមួយតែប៉ុណ្ណោះ។


ស្រ្តី គឺជាកាតាលីករដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងជាតិ ដែលយើងមិនត្រូវមើលរំលង​។ ស្រី្ដ បានបំ​ពេ​ញ​​តួនា​​​ទីជា​ភរិយា​ និងជាម្ដាយ​ពេញលេញម្នាក់​  តាមរយៈ​ការបំពេញការងារមួយចំនួនដូចជា​ ធ្វើ​កិច្ចកា​រ​ក្នុងផ្ទះ ​ថែ​​​​រ​​​ក្សា​ ការពារ ផ្ដល់ឲ្យ បណ្ដុះ​នូវ​ក្តីអាណិតស្រឡាញ់ដល់កូនៗ និងប្រៀនប្រ​​ដៅឲ្យកូនៗរៀនចេះ​ទ​ទួលខុ​ស​ត្រូវ និងឲ្យវៀរចាកអំពើអាក្រក់ទាំងពួង​ ព្រមទាំង​ពង្រឹង​នូវ​សីលធម៌រស់នៅ​រប​ស់កូនៗ ក្នុងគោ​ល​បំ​​ណ​ង​ប្រែ​ក្លាយពួកគេ ឲ្យក្លាយទៅជាកូនល្អក្នុងគ្រួសារ និងជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងស​ង្គ​មជាតិ។ ចំណែកឯកា​រ​ងារផ្នែ​ក​បដិសណ្ឋារកិ​ច្ច​ ប្រកបដោយសម្ដី​ទន់ភ្លន់សុភាព​រាបសា គឺសុ​ទ្ធ​តែ​ជា​កិ​ច្ចការដែលស្រី្ត​អា​​ច​ធ្វើបានយ៉ាងងា​យ និងបា​ន​យ៉ា​ងល្អ។  ទន្ទឹមនឹងនេះ​ មានពាក្យទំនៀមខ្មែរជាច្រើ​ន ដែ​ល​បានចារឹកដោ​យ​ផ្តល់គុណតម្លៃដ​ល់​ស្រ្តីផងដែរ ​រួមមាន “សម្លឆ្ងាញ់ដោយសារគ្រឿង គ្រួសាររុ​ង​រឿ​ងត្បិ​តភរិយា”, “ទ្រព្យ​គ​ង់​​ត្បិតស្រី​ចេះសំចៃទុ​ក ផ្ទះធំ​​ស្រណុក​ត្បិត​ភរិយា​”, ”សូវស្លាប់បាកុំឲ្យស្លាប់មេ សូ​វលិ​ចទូកកណ្តាលទន្លេកុំ​ឲ្យភ្លើងឆេះផ្ទះ” ជា​ដើម។ ក្នុ​ងន័យនេះ​ យើងអាចមើលឃើញថាមូលដ្ឋាន​នៃ​សុ​ភ​មង្គ​លគ្រួសារខ្មែរ អាស្រ័យលើការរួមចំ​ណែកមួយផងដែររបស់​ស្រី្ដ​ ដែលជាកូន​ស្រីល្អ​ ភរិយាល្អ​ និងម្ដាយល្អ នៅ​ក្នុងគ្រួ​សា​រនោះ។​


ជាមួយគ្នានេះ​ផងដែរ បច្ចុប្បន្នស្រ្តីបានចូលរួមចំណែកក្នុ​ង​​​​ការ​អភិវឌ្ឍប្រទេសដូចបុរសដែរ។ ក្នុ​ង​រ​ដ្ឋ​ធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ត្រង់មាត្រា ៤៥ វាក្យខ័ណ្ឌ​​​ទី ៣ បានចែងថា “បុរស និងស្រ្តីមានសិ​ទ្ធិស្មើ​គ្នាលើគ្រប់វិស័យទាំងអស់ ជាពិសេសក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និ​​​ងគ្រួសារ។ លើសពីនេះយើងមាន​អនុស​ញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តីពីការលុបបំបាត់ទម្រង់នៃការរើសអើងប្រឆាំងនឹ​​ង​ស្រ្តីភេទ ដែលបានចូលជាធរមានកា​ល​ពី​ថ្ងៃទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៨១។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អង្គការស​ហ​​ប្រ​ជា​ជាតិ បានកំណត់យកថ្ងៃទី៨ ខែ​មី​នា ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំជា “ទិវានារីអន្ដរជាតិ​ដែលវត្ថុបំណងនៃទិវានោះ គឺ​សង្កត់ធ្ងន់លើការ​បោះបង់​ចោ​ល​នូវការបំបិទសិទ្ធិស្រ្តី។


តាំងតែពីដើមរៀងមក ស្រ្តីគឺ​ជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់មួយ ដែលដើរតួនាទីពុំអាចខ្វះបាន ទាំង​នៅ​ក្នុ​​ងសង្គមគ្រួសារ និងនៅក្នុងសង្គមជាតិទាំងមូល ​។ តាមការកត់សម្គាល់ឃើញថា ជាទូទៅគ្រួសារណាដែ​ល​​មានភរិយាជាមនុស្សហ្មត់ចត់ការងារ ចេះដឹងខុសដឹង​ត្រូវ ចេះចាត់ចែងកិច្ចការផ្ទះសម្បែង ចេះមើលថែកូ​ន​ចៅផៅ​សន្ដាន នោះនាងមុខជាអាចនាំក្រុមគ្រួសារនោះឲ្យមានសុភមង្គលនិយាយដោយឡែក។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយទើ​បចាស់បូ​រាណបានពោលថា “ស្រីយោងប្រុស”គឺក្នុងន័យជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងស្ថាន ភាពដៃគូជីវិតនិយាយជារួម។


ក្នុងដំណើរនៃខ្សែជីវិតរបស់មេដឹកនាំភាគច្រើន ត្រូវបានកត់សម្គាល់ឃើញថានៅពីក្រោយភាពជោគជ័យរបស់បុរសជាស្វា​មី​ គេតែងតែរកឃើញនូវវត្តមានរបស់ស្រ្ដី ដែ​ល​ជាភរិយាបុរសនោះជានិច្ច។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ជា​វីរៈក្សត្រខ្មែរដ៏ខ្លាំងពូកែមួយអង្គ ក៏មានចំណែកនៃកា​រចូលរួមជួយជ្រោមជ្រែងរបស់ព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី ដែលជាព្រះមហេសីដែ​រ។ ព្រះនាងបានផ្តល់ព្រះរាជត​ម្រិះឲ្យស្វាមីគោរពបូជាព្រះពុទ្ធសាសនា ហើយព្រះនា​ងក៏បា​នបំផុសឲ្យ​មា​ន នូវចលនាពង្រឹង​វិស័យអប់រំស​ម័យនោះ ដោយបង្កើតឲ្យមានជាសាកលវិទ្យាល័យ ដែ​លនោះគឺជាគ្រឹះដ៏​សំខាន់ សម្រាប់ការរីកចម្រើននៃ​សង្គមជាតិនាសម័យនោះ។


ចំណែកនៅក្នុងពិភពលោកវិញ ក៏ឃើញមានឧទាហរណ៍ជាច្រើនអំពីរឿងនេះដែរ។ នៅពីក្រោ​យភាពជោគជ័យនៃបដិវត្តន៍ខែតុលា ឆ្នាំ១៩១៧ នៅរុស្ស៊ីរបស់លោក វ្លាឌីមៀ អេឡិច អ៊ុលយ៉ាណូវ ឬលេ​នី​ន (Vladimir Ilyich Ulyanov) គេឃើញវត្តមាននៃដៃគូរជីវិតរបស់លោក គឺលោកស្រី ន.ក គ្រូពស្កាយ៉ា (Nadezhda Konstantinovna Krupskaya) ដែលលោកស្រីបានរួមចំណែកយ៉ាងសកម្ម ជាមួយលេ​នីន​​។ លោកស្រីបានឈរនៅពីក្រោយនៃសកម្មភាពនោះ ដោយកាលនោះលោកស្រីជាអ្នកកាន់ចល​នា​យុវជនរុស្ស៊ីដ៏មា​ន​ឥទ្ធិពលម្នាក់ ក្នុងការរុញច្រានឱ្យចលនាដឹកនាំរបស់ស្វាមីលោកស្រីទទួលបានជោគជ័យ។


បើនៅក្បែរខ្លួន​បុ​រសនោះ មានស្រ្តីជាភរិយាដ៏ល្អម្នាក់នៅចាំជួយមើលថែ ​និងផ្ដល់ជាកម្លាំងចិត្ដដល់គេ​ នោះភាពជោ​គជ័​យ​រ​ប​ស់បុរសនោះ នឹងប្រែជា​នៅជិតបង្កើយ។ ហេតុនេះហើយទើបមានការលើកឡើងថា “នៅពី​ក្រោយខ្ន​ង​​​បុ​រស​ជោគជ័យទាំងឡាយ តែងតែ​មានស្រ្តីឈ្លាសវៃជានិច្ច ជាក់ស្តែង នៅពេលដែលលោកហ្វ្រែងគ្លីន ដេឡាណូ រ៉ូស្វែល (Franklin Delano. Roosevelt, 1933-1945) អតីតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកទី៣២ បាន​ទទួល​បរាជ័យក្នុងឋានៈជាអនុប្រធានាធិបតីកាលពីឆ្នាំ១៩២០ លោកមានជំងឺបាក់ទឹ​កចិត្តជា​ខ្លាំ​ង និងបញ្ហាសុខភាពផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ប៉ុន្តែកាលនោះលោកស្រី អ៊ីលីណ័រ  រ៉ូស្វែលត៍ (Eleanor Roosevelt) ដែលជាភរិយារបស់លោក នៅ​​ចាំជួយលើកទឹកចិត្តស្វាមីកុំឲ្យអស់សង្ឃឹម បើទោះបីជាសុខភាពរបស់ស្វាមីពុំសូវមាំទាំក៏ដោយ។ បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់នូវដំណាក់កាលដ៏លំបាកនាពេលនោះហើ​យ លោកស្រីបានជួយជ្រោ​មជ្រែងរហូតលោក ហ្វ្រែងគ្លីន បានកាន់តំណែងជាអភិបាលក្រុ​ងញូវយ៉ក​ចំ​នួ​​ន​ពីរអាណត្តិ ហើយឈា​នដល់ការចូលកាន់តំណែង ជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក​ទី៣២ ថែ​មទៀត​។ ក្នុងន័យនេះផងដែរ លោក B.R. Ambedkar ក៏បានលើកឡើងថា “ទំនាក់ទំនងរវាងស្វា​មី និងភរិយាប្រៀ​​បបាននឹងមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធិបំផុត


ជារួមយើងឃើញថាស្រី្តពិតជាមានតម្លៃដ៏ធំធេងចំពោះគ្រួសារ សហគមន៍ សង្គមជាតិ និងពិភពលោ​​​កទាំងមូល។ ស្រ្តីមានសិទ្ធិសើ្ម​បុរសតាំងពីកំណើតម​កម៉្លេះ ប៉ុន្តែមនុស្សជំ​នា​ន់មុ​នខ្លះ បែរជាចា​ត់ទុក​ស្រ្តីថា​ជាភេទអន់ថយ(តាមកត្តាជីវសាស្រ្ត) រង់ចាំតែបង្កើតឱ្យកូន មើលថែទាំតែផ្ទះសម្បែង ឋានទាបថោកជាងបុរសទៅវិ​ញ​។ តាមពិ​តទៅពាក្យថា​លើកស្ទួ​យ​ស្រ្តី ឲ្យមានឱកាស ឬមានសិ​ទ្ធិស្មើនឹងបុរស ក៏គួរតែត្រូវលុបបំបាត់ចោលតែម្តង ពី​ព្រោះ​ថាតម្លៃនៃសិទ្ធិស្មើ​គ្នាពី​ធម្មជាតិ គឺមានចំពោះម​នុស្សគ្រប់គ្នា ទាំងស្រ្តីទាំងបុរស ដោយពុំមានការបែងចែ​កអ្វីទាល់​​តែសោះស្រា​ប់ទៅ​ហើយ ដូច្នេះវាមិនមែ​ន​ជារឿងលើក ឬមិនលើកនោះទេ។ គ្មានបុគ្គលណាទាបថោកពីកំណើតដោយសារភេទរប​ស់​គេឡើ​យ។


ពេលដែលយើងទាំងអស់គ្នាទាំងស្រ្ដី និងបុរស បានយល់ដឹងច្បាស់អំពីតម្លៃ សិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចរប​ស់​យើងក្នុងនាមជា​ពលរដ្ឋហើយ  នោះស្រ្ដីមុខជាមិនត្រូវបានបុរសមើលរំលង ហើយដាក់ស្រ្តីឲ្យនៅឆ្ងាយពីស​​​ក​ម្ម​ភាពនៃការអភិ​វ​ឌ្ឍបន្ដទៀត​ឡើយ៕